حساب درآمدهای نفتی درون مستند «نفت سیاه»- اخبار فرهنگی – اخبار تسنیم

به گفته خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، برنامه تلویزیونی «به اضافه مستند» با پخش و تحقیق مستند «نفت سیاه» به روی آنتن شبکه مستند رفت و پس از آن نشست کارشناسی برنامه با حضور سید محمدعلی خطیبی نماینده سابق ایران درون اوپک و مدیر فروش نفت ایران درون تحریم‌های قبلی برگزار شد. 

درون ابتدای برنامه، خطیبی درون مورد ظهور نفت درون اقتصاد ایران و نقش با اهمیت آن گفت: سابقه نفت درون کشور ما به بیش از ۱۰۰ سال پیش می‌گذرد. درون ابتدای زمانی که نفت درون ایران کشف شد، بازار مربوط به آن درون انحصار کشورهای بیگانه بود. آنان این منبع ها را تصرف کرده و پول بسیار اندکی را به کشورمان می‌دانند بنابراین می‌توان گفت که تا چند سال پس از کشف نفت، این محصول نقش زیادی درون اقتصاد ایران نداشت. همزمان با بالاتر رفتن قیمت نفت، کشورهای مالک، اتحادیه‌های مختلفی را نظیر اوپک تشکیل دادند و با همکاری یکدیگر از حق خود دفاع کردند. درون حقیقت، آنان به صورت جمعی از حق خود دفاع کرده و دست شرکت‌های متصرف کوتاه شد. بنابراین می‌توان گفت که از دهه ۷۰ میلادی به پس، سهم کشورهای مالک نفت از درآمد مربوط به آن بیش‌تر شد. درون همین وقت، انقلاب اسلامی نیز درون کشور ما رخ داد و به برکت آن، قیمت نفت به بشکه‌ای ۳۰ دلار رسید و درآمد خوبی را به همراه داشت. باید بگویم که با چنین درآمدهایی، دو نوع برخورد شد. بعضی‌ها درآمد نفتی را درون خرج روزانه خود آوردند و درون مقابل، عده ای دیگر این درآمد را درون زیرساخت‌هایشان بردند. این گروه، زیرساخت‌های خود را با این سرمایه آباد کردند و خرج‌های جاری خود را از همین طریق به دست آوردند. دقت کنید که خود ما باید انتخاب کنیم که درآمد نفتی‌مان را درون کجا خرج کنیم. زیرساخت‌هایمان را بسازیم یا این پول درون خرج‌های روزانه‌مان خرج کنیم.

وی درون مورد تعامل میان کشورهای عضو اوپک و هماهنگی میان آنان گفت: ۱۳-۱۴ کشور عضو این سازمان علیرغم تمام تفاوت‌های سیاسی که دارند دور یکدیگر و حول منافع مشترک جمع می‌شوند. درون حقیقت، آن چیزی که آنان درون کنار آن آورده هست، منافع مشترک‌شان هست. به صورت کلی، ۲ دیدگاه کلی درون اوپک وجود دارد؛ دیدگاه اول، رهبری این گروه توسط جمهوری اسلامی ایران هست و دیدگاه دیگر مربوط به قیمت‌خواهی آنان هست. درون دیدگاه قیمت‌خواهان، دیدگاه سهم‌خواهی وجود دارد که رهبری آن به دست عربستان هست. آنان معتقدند که قیمت باید فدای سهم بازار بشود. درون حقیقت، به اعتقاد آنان باید سهم بیش‌تری از بازار به دست آمده تا کنترل بهتری بر شرایط آن صورت بگیرد. این ۲ دیدگاه، درون سال‌های قبلی همواره با یکدیگر رقابت کردند. درون برهه‌ای از وقت، دیدگاه قیمت‌خواه حاکم بوده هست و درون برهه‌ای دیگر، قیمت سهم‌خواه حاکم بوده هست. باید بگویم که تجربه‌ها نشان می‌دهد که دیدگاه سهم‌خواه شکست خورده هست به چه دلیل که درون مقطعی، قیمت نفت به  دلار نیز رسید ولی سهم کشورهای عضو از بازار بیش‌تر نشد. بر همین اساس، نگاه حاکم درون اوپک درون مقطع فعلی، نگاه قیمت‌خواه هست و بیشتر درون پی قیمت‌های منصفانه هستیم.

وی درون مورد رویکرد ایران درون اوپک گفت: درصورتیکه اسناد تاریخی را مطالعه کنید می‌بینید که شاه درون اواخر حکومت خود اعتقاد داشت که ما به زودی واردکننده نفت می‌شویم و کشور از صادرکننده نفت تبدیل به وارد کننده آن می‌شود. یکی از دستاوردهای پیروزی انقلاب اسلامی این بود که با تصویب شورای انقلاب، ایران تولید خود را درون سطحی که بدان احتیاج داشت تنظیم کرد. این مساله سبب شد تا ایران عمر منبع ها خود را بیش‌تر کند و رسیدن به واردکنندگی نفت را به تعویق بیندازد. اکنون می‌بینیم که با گذشت ۴۰ سال از انقلاب ایران، هم اکنون هم صادرکننده هستیم. به نظرم درصورتیکه بخواهیم که با رقم بالایی، نفت تولید کنیم، به زودی ذخایر نفت ما کاهش یافته و شاید مجبور شویم که واردکننده این محصول بشویم. البته باید بگویم که متاسفانه درآمد نفتی را درون خرج‌های جاری‌مان خرج کردیم که غلط بوده هست. باید وابستگی‌ها به درآمدهای نفتی کم شود تا نگرانی‌هایمان را از میان ببریم. البته این مساله بدان معنا نیست که نباید نفت صادر کنیم بلکه باید تولید نفت داشته باشیم و آن را صادر کنیم بلکه نباید درآمد آن را درون خرج‌های جاری خود بیاوریم. به اعتقاد من، باید سهم وابستگی خود به درامدهای نفتی را آرام‌آرام کم کنیم. درست هست که این کار مشکلات و سختی‌هایی را به همراه داشته باشد ولی درصورتیکه مردم، مجلس و … بدانند که درون دل این کار منفعت وجود دارد، آن را می‌پذیرند. متاسفانه وابستگی بیش از حد کشورمان به درآمدهای نفتی به یک نقطه ضعف تبدیل شده هست. دشمنان ما زمانی می‌خواهند که بر ما فشار وارد کنند می‌دانند که بهترین نقطه همین جا هست و بر روی این مساله دست می‌گذارند. هر چه قدر سریع‌تر این نقطه ضعف را بپوشانیم، مشکلات اقتصادی ما کاهش می‌یابد.

محمدعلی خطیبی به شبهه‌ای پیرامون این که وجود نفت سبب عدم پیشرفت آن شده هست، گفت: به هیچ وجه با این دیدگاه موافق نیستم. خداوند نعمتی را به ما اعطا کرده هست و درون مقابل بعضی دیگر از کشورها بارندگی خوب و کشاورزی بهتری دارند. نفت و گاز یک منبع خدادادی به ما هست و ما نباید کفران نعمت کنیم بلکه باید به بهترین نحو از این نعمت استفاده کردن کنیم. دقت کنید که نفت صادر شده ما به کشورهای دیگر، به صدها محصول دیگر تبدیل شده و با قیمت‌های بسیار بالاتر به خودمان فروخته می‌شود. بنابراین نحوه استفاده کردن از نفت نیز با اهمیت هست. ما می‌توانیم نفت را به محصولات باارزشی تبدیل کرده و ارزش افزوده بیاوریم یا این که صرفا آن را به صورت خام بفروشیم. به نظرم، باید برخوردمان با نعمت‌هایی نظیر نفت و گاز دچار اصلاحات شود. درصورتیکه می‌خواهیم که محصولات باارزش‌تری از نفت تولید کنیم باید درآمد حاصله از فروش آن را درون خرج‌های روزانه مصرف نکرده و به زیرساخت‌ها ببریم. باید بگویم که کشوری را سراغ ندارم که با خام فروشی توسعه پیدا کرده باشد. درصورتیکه می‌خواهیم به سمت ایجاد ثروت و رفاه برویم باید زیرساخت‌ها را فراهم کنیم و از چیزی که درون اختیار داریم به بهترین نحو استفاده کردن کنیم. درون ان وقت هست که سکوی پرش به سمت توسعه و رفاه را می‌بینید. مطمئنا درصورتیکه نفت نداشتیم، مجبور بودیم که ازبرای مصارف داخلی خودمان، نفت وارد کنیم. پول این مقدار را از کجا باید تامین می‌کردیم؟ به نظرم، سیاست‌های کلی بهره‌برداری از این منبع انرژی باید دچار تغییرات و اصلاحات بشود. درون آن وقت هست که دیگر هر کشوری به خود اجازه نمی‌دهد که با تحریم فروش نفت ایران به ما فشار وارد کند. ازبرای مثال، کشور نروژ، درآمدهای خود را نفتی نکرده هست و پول حاصل از فروش نفت خود را درون صندوق ذخیره ارزی سرمایه‌گذاری کرده هست. این کشور، نفت و گاز دارد و آن را صادر نیز می‌کند ولی درآمدهای حاصل از آن را به درستی خرج کرده و با ایجاد زیرساخت‌های مرتبط آن را افزایش می‌دهد. من فکر می‌کنم که کشورمان می‌تواند از نروژ فراتر رفته و زیرساخت‌های بسیار خوب‌تری را ایجاد کند.

مدیر فروش نفت ایران درون تحریم‌های قبلی بیان داشت: کسانی که مایل هستند درون توسعه پروژه‌های نفتی از شرکت‌های خارجی استفاده کردن کنند، ۲ استدلال دارند. اولا اعتقاد دارند که تکنولوژی‌های ما به روز نیست و شرکت‌هایی نظیر توتال، شل و …. مجهز به تکنولوژی روز هستند و ما می‌توانیم از آن‌ها استفاده کردن کنیم. دلیل دوم این هست که ما می‌توانیم از سرمایه‌های آنان استفاده کردن کنیم. دقت کنید که صنعت نفت، سرمایه‌بر هست و ازبرای توسعه این صنعت، احتیاج به سرمایه زیادی هست. ما چنین سرمایه زیادی را درون اختیار نداریم بنابراین با ورود شرکت‌های خارجی از سرمایه‌های آنان استفاده کردن می‌کنیم. این موضوع درون حالی هست که به اعتقاد بنده، درصورتیکه از شرکت‌های داخلی خود استفاده کردن کنیم، نتایج بسیار بهتری را شاهد خواهیم بود. شرکت‌های بسیار خوبی درون ایران فعالیت می‌کنند که توانایی این را دارند که پالایشگاه ستاره خلیج فارس را بسازند و یا پارس جنوبی را گسترش بدهند. بنابراین می‌توان گفت که شرکت‌های توانمند زیادی داریم ولی درون مورد تکنولوژی باید بگویم که تکنولوژی ما به روز نیست. هم‌چنین با آوردن کشورهای دیگر نمی‌توان تکنولوژی روز را از آنان یاد گرفت. بومی کردن تکنولوژی تنها به واسطه حمایت از شرکت‌های R&D امکان‌پذیر هست. شرکت‌های دانش‌بنیان که اکنون مطرح هست، باید تقویت شده و از این طریق صاحب تکنولوژی بشویم. ما پژوهشگاه نفت را داریم که بسیار قوی هست ولی کافی نیست و باید بیش‌تر شود. متاسفانه درصد سرمایه‌گذاری ما درون زمینه تحقیق و توسعه بسیار ناچیز هست درون حالی که این سهم درون کشورهای توسعه یافته بسیار زیاد هست و روز به روز نیز افزایش می‌یابد.

انتهای پیام/ 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *